Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία

Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία αφορά ανθρώπους που βιώνουν δυσκολίες στη ζωή τους, στις οποίες κυριαρχούν συμπτώματα όπως άγχος, κατάθλιψη, φοβίες, καταναγκασμοί ή υπάρχουν δυσκολίες στις σχέσεις, στην εργασία, στο να είναι δημιουργικοί και ικανοποιημένοι από την καθημερινότητά τους.

Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία βασίζεται σε ψυχαναλυτικές θέσεις, δηλαδή μοιράζεται με την ψυχανάλυση ουσιαστικά το ίδιο το θεωρητικό υπόβαθρο, ωστόσο υπάρχουν διαφορές όσον αφορά τους στόχους, τη διάρκεια, το πλαίσιο και την τεχνική. Γενικότερα πάντως θα μπορούσαμε να πούμε είναι ότι ενώ η ψυχανάλυση αποτελεί μια πορεία αυτογνωσίας σε βαθύτερα και ασυνείδητα ψυχικά επίπεδα, η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία στοχεύει πιο εστιασμένα στην ανακούφιση των ψυχικών συμπτωμάτων και την καλύτερη προσαρμογή του ατόμου στις συνθήκες της ζωής του και την καθημερινότητα, ενώ παρέχεται μια δυνατότητα να εκφραστούν και βαθύτερα τμήματα του ψυχισμού. Όσον αφορά τη θεωρία, στην ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία (όπως και στην ψυχανάλυση) θεωρείται ότι μεγάλο μέρος της ψυχικής ζωής είναι ασυνείδητο, ότι οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, χρησιμοποιούνται οι έννοιες της μεταβίβασης (η συναισθηματική αντίδραση του ασθενούς προς τον θεραπευτή με βάση τις προηγούμενες εμπειρίες του), της αντιμεταβίβασης (η συνολική συναισθηματική αντίδραση του θεραπευτή προς τον θεραπευόμενο) καθώς και η έννοια της αντίστασης, ενώ απώτερος στόχος είναι ο θεραπευτής να βοηθήσει τον ασθενή να αποκτήσει μια αίσθηση αυθεντικότητας στον τρόπο ύπαρξής του.

Η διάρκεια της αναλυτικής συνεδρίας είναι γύρω στα 45 λεπτά, με την πρώτη, διερευνητική συνάντηση (αν και μπορεί να χρειαστούν περισσότερες της μιας) να μπορεί να κρατήσει και λίγο περισσότερο. Θεραπευτής και θεραπευόμενος, από τη στιγμή που θα συμφωνήσουν στο πλαίσιο της ψυχαναλυτικής θεραπείας, ορίζουν από κοινού συγκεκριμένης μέρες και ώρες των συνεδρίων.

Σχετικά με τη συχνότητα των συνεδρίων, συνήθως η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία είναι εξαιρετικά γόνιμη όταν γίνεται μία τη φορά την εβδομάδα. Ωστόσο ανάλογα με τις ανάγκες του θεραπευόμενου και την ένταση των προβλημάτων που πρέπει να αντιμετωπιστούν, μπορεί η συχνότητα να γίνει δύο ή και περισσότερες φορές την εβδομάδα για κάποιο χρονικό διάστημα ή και για όλη τη διάρκεια της θεραπείας. Η συχνότητα των συνεδριών δημιουργεί το απαραίτητο αίσθημα ασφάλειας και οικειότητας με τη διαδικασία, ενώ παράλληλα βοηθάει τον θεραπευόμενο να κρατάει έναν εσωτερικό συναισθηματικό “ρυθμό” και μια συνέχεια μ αυτά που διαδραματίζονται στη θεραπεία και τις αλλαγές που συμβαίνουν μέσα του.

Στην ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία θεραπευόμενος και θεραπευτής κάθονται σε διάταξη πρόσωπο με πρόσωπο (χωρίς φυσικά να “απαγορεύεται” κατά περίπτωση ή και σε κάποιες περιόδους στη διάρκεια μιας θεραπείας η χρήση του ψυχαναλυτικού ντιβανιού).

Σε σχέση με τη διάρκεια μιας ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπείας, αυτή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος παρεμβάσεων, από τις βραχείες ψυχοθεραπείες με έναν περιορισμένο αριθμό συνεδριών μέχρι την ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία μακράς διάρκειας, η οποία μπορεί να διαρκέσει για ένα ή και περισσότερα χρόνια.

Στις βραχείες ψυχαναλυτικές ψυχοθεραπείες η σύντομη διάρκεια απαιτεί από τον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο να ορίσουν από την αρχή συγκεκριμένα θέματα με τα οποία θα ασχοληθούν (ζητήματα που θα προκύψουν “παράπλευρα” χωρίς να μπορούν να έρθουν στο επίκεντρο, υπογραμμίζονται προκειμένου ο θεραπευόμενος αν θελήσει στο μέλλον να έχει τη δυνατότητα να επανέλθει σ αυτά σε ένα νέο θεραπευτικό πλαίσιο).

Η μακρόχρονη ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία, παρέχει μεγαλύτερη ελευθερία στον θεραπευόμενο, καθώς πέρα από τα τρέχοντα θέματα της ζωής του που τον απασχολούν, δίνεται η δυνατότητα να έρθουν στην επιφάνεια βαθύτερες πλευρές του και έτσι να μπορέσει να βιώσει τον εαυτό του πολύ πιο ουσιαστικά.

Σε κάθε περίπτωση η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία (όπως φυσικά και η ψυχανάλυση) είναι (ή στοχεύει να γίνει) μια βαθιά ανθρώπινη (θεραπευτική) σχέση, δηλαδή όχι απλά μια σχέση μεταξύ ενός «θεραπευτή» και ενός «θεραπευόμενου» αλλά και μια ουσιαστική και αυθεντική σχέση μεταξύ δυο ανθρώπων.